Blog

Website gehackt: de eerste 72 uur

Je website is gehackt. Wat je in de eerste uren doet, wanneer je een datalek binnen 72 uur meldt en waarom een back-up terugzetten niet genoeg is.

ComfyCoders5 min lezen
Alle artikelen (3)

De eerste signalen

Meestal merk je het niet zelf. Een klant belt dat je webshop doorverwijst naar een casino, Google zet een waarschuwing bij je zoekresultaat of Chrome toont een rood scherm voordat bezoekers je site zien. Soms komt de melding van je hostingpartij, die je account heeft stilgelegd omdat er spam vandaan komt.

Op dat moment telt elk uur. Niet omdat alles direct verloren is, maar omdat een paar beslissingen in de eerste uren bepalen hoeveel het je uiteindelijk kost: aan omzet, aan herstelwerk en aan vertrouwen.

Wat je in het eerste uur doet

Het eerste dat je doet, is vastleggen wat je ziet. Maak screenshots, noteer tijdstippen en vraag je hostingpartij de logbestanden te bewaren. Wie meteen gaat opruimen, wist vaak het spoor waarmee je later moet vaststellen hoe de aanvaller binnenkwam en welke gegevens hij heeft gezien.

Daarna beperk je de schade. Zet de site in onderhoudsmodus of laat de hostingpartij hem offline halen, en verander de wachtwoorden van beheeraccounts, hosting, database en FTP. Doe dat vanaf een computer waarvan je zeker weet dat hij schoon is. Heb je een webshop, zet dan ook de koppelingen met je betaalprovider en boekhouding op slot tot duidelijk is wat er geraakt is.

De overheid raadt ondernemers aan om aangifte te doen, online of via 0900-8844, en bij fraude ook de Fraudehelpdesk Zakelijk in te schakelen. Dat voelt bij een gehackte website soms overdreven, maar je hebt die aangifte nodig voor je verzekeraar en het helpt de politie patronen te zien.

De klok van 72 uur

Zodra persoonsgegevens in het spel zijn, gaat er een wettelijke termijn lopen. Klantgegevens in je webshop, contactformulieren en accounts vallen daar allemaal onder. Volgens artikel 33 van de AVG meld je een datalek bij de Autoriteit Persoonsgegevens zonder onredelijke vertraging en waar mogelijk binnen 72 uur nadat je ervan weet. Melden hoeft niet als het lek waarschijnlijk geen risico oplevert voor de mensen om wie het gaat, maar die afweging leg je vast. Elk datalek, gemeld of niet, hoort namelijk in je eigen register.

Is het risico voor de betrokkenen hoog, bijvoorbeeld omdat wachtwoorden of betaalgegevens zijn buitgemaakt, dan moet je hen volgens artikel 34 ook zelf zonder onnodige vertraging informeren. Valt je organisatie onder de Cyberbeveiligingswet, dan gelden daarbovenop eigen meldplichten.

Drie dagen klinkt ruim. In de praktijk gaat de eerste dag op aan uitzoeken wat er aan de hand is, en weet je pas op dag twee of er gegevens zijn weggehaald. Wie dan nog moet uitzoeken wie de site heeft gebouwd en waar de back-ups staan, haalt de termijn niet.

Waarom een back-up terugzetten niet genoeg is

De verleiding is groot om de back-up van vorige week terug te zetten en door te gaan. Het probleem: het lek dat de aanvaller gebruikte, zit ook in die back-up. Vaak is het een plugin die maanden niet is bijgewerkt, zoals bij het WooCommerce-pluginlek dat nog lang na de patch werd misbruikt. Bij gehackte sites die we onder handen krijgen, is een vergeten update eerder regel dan uitzondering. Zet je de oude versie terug, dan staat de deur binnen een paar dagen weer open. En als de aanvaller al weken binnen was, is die back-up misschien zelf al besmet.

Herstellen betekent dus drie dingen: de oorzaak vinden en dichten, de site opbouwen vanuit een versie waarvan je weet dat hij schoon is, en controleren of er geen achterdeurtjes zijn achtergebleven, zoals een extra beheeraccount of een verstopt bestand.

Terug in Google

Heeft Google je site gemarkeerd, dan zie je dat in het rapport Beveiligingsproblemen in Search Console. Google is daar streng in: je moet het probleem op alle getroffen pagina's oplossen, want volgens de uitleg van Google levert een gedeeltelijke oplossing geen gedeeltelijke terugkeer op. Pas daarna vraag je een beoordeling aan, met een beschrijving van het probleem, wat je hebt gedaan en het resultaat. Zo'n beoordeling duurt meestal enkele dagen tot weken. Dien je hem in terwijl het probleem er nog zit, dan duurt de volgende beoordeling langer.

Reken dus op een paar weken met minder bezoekers, ook als de techniek binnen een dag weer op orde is. Voor een webshop die het van Google moet hebben, is dat vaak de grootste kostenpost van de hele hack.

Achteraf weten waar je stond

Na een hack stel je de vraag die je eerder had moeten stellen: welke software draait er, hoe oud is die en wie houdt hem bij? Een Security Scan laat zien welke kwetsbaarheden er nu in je website of applicatie zitten, voordat iemand anders ze vindt. Wie het bijhouden liever uit handen geeft, regelt dat met vast onderhoud en doorontwikkeling, zodat updates niet afhangen van iemand die er toevallig tijd voor heeft.

Benieuwd of we bij elkaar passen?

Plan een vrijblijvend gesprek. We luisteren, denken mee en kijken samen of we passen bij wat jij nodig hebt.

Plan een gesprek