Blog

Microsoft-storing: wat als het weer gebeurt?

De Microsoft-storing van 12 november legde bedrijven anderhalve dag stil. Wat NIS2 zegt over afhankelijkheid van leveranciers, en wat je vooraf regelt.

ComfyCoders5 min lezen
Alle artikelen (16)

Anderhalve dag zonder mail en Teams

Op donderdag 12 november, rond kwart over vijf, viel Microsoft 365 wereldwijd uit. Outlook, Teams en de rest van het pakket werkten niet of nauwelijks, in meer dan zeventig landen volgens Computable. Pas na anderhalve dag meldde Microsoft dat alles weer werkte. Zelfs de Rechtspraak kon in die tijd geen mail versturen of ontvangen, en was alleen nog telefonisch bereikbaar.

Het was geen hack. Volgens een eerste analyse van Microsoft, waarover VRT NWS schrijft, zat er al sinds juli een fout in de software van de servers die het netwerkverkeer van Microsoft 365 regelen. Op 12 november zorgde een samenloop van omstandigheden ervoor dat die fout ineens een groot deel van het netwerk platlegde.

Voor veel ondernemers betekende dat een vrijdag zonder mail, zonder agenda en zonder bestanden. En vaak ook zonder de programma's waarmee ze normaal werken, omdat je daar met je Microsoft-account inlogt.

Hoe ver zo'n afhankelijkheid kan reiken, bleek in een Duits hotel. Het systeem van het zwembad merkte dat er te veel chloor in het water zat en stuurde een waarschuwing per mail. Die mail kwam nooit aan. Volgens TechPulse belandden er vier gasten in het ziekenhuis.

Het probleem zit tussen je systemen

Stel je een groothandel voor met een webshop, een online voorraadsysteem en Microsoft 365. De webshop draait gewoon door en neemt bestellingen aan. Maar de medewerkers loggen in het voorraadsysteem in met hun Microsoft-account, en de orderbevestigingen komen binnen in Outlook. De bestellingen stapelen zich op, en niemand kan ze verwerken.

Er is niets mis met de webshop of het voorraadsysteem. Het probleem zit in hoe ze van elkaar afhangen. En die afhankelijkheden zie je pas als er één wegvalt.

Een tweede leverancier lost dat niet vanzelf op. Loggen beide systemen in via Microsoft, dan valt bij de volgende storing alles alsnog tegelijk om.

Wat NIS2 hierover zegt

Sinds 15 augustus geldt de Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse versie van NIS2. Die gaat over hackers buiten de deur houden. Maar net zo goed over doorwerken als er iets uitvalt. In artikel 21 van de Europese richtlijn staan twee onderdelen die precies over een storing als deze gaan:

  • bedrijfscontinuïteit: back-ups, herstel na een incident en een plan voor als het misgaat;
  • de toeleveringsketen: de risico's beheersen die ontstaan doordat je afhankelijk bent van leveranciers.

Niemand verwacht dat je een storing bij Microsoft voorkomt. Valt je organisatie onder de wet, dan moet je wel laten zien dat je de gevolgen zoveel mogelijk beperkt. Dat betekent niet dat elke storing meteen een overtreding is, of dat je hem moet melden. Dat hangt af van je organisatie en van hoe groot de gevolgen zijn.

Een back-up is geen noodplan

Veel bedrijven denken dat ze met hun back-ups voorbereid zijn. Maar een back-up van je bestanden helpt weinig als niemand kan inloggen, klanten je niet kunnen mailen en je systemen geen gegevens meer uitwisselen.

Een noodplan gaat verder. Het regelt hoe je belangrijk werk voortzet terwijl een leverancier plat ligt:

  • een manier om klanten en collega's te bereiken die niet via dezelfde leverancier loopt;
  • een overzicht van je belangrijkste programma's en welke van elkaar afhangen;
  • afspraken met je leveranciers over wat ze doen en melden bij een storing;
  • een manier om bestellingen en betalingen tijdelijk anders te verwerken;
  • een herstelplan dat je af en toe echt uitprobeert.

Dat hoeft geen dik document te zijn. Voor een bedrijf met tien medewerkers kan een paar duidelijke afspraken al genoeg zijn. Een logistiek bedrijf dat de hele dag orders verwerkt, heeft meer nodig, omdat een paar uur stilstand daar direct voelbaar is.

Wat we nu zouden doen

Koop niet meteen extra software. Kijk eerst waar je van afhankelijk bent.

Pak je belangrijkste werkproces, bijvoorbeeld een bestelling. Loop het na van het moment dat de klant bestelt tot de factuur de deur uit is. Welke programma's en leveranciers kom je onderweg tegen?

Stel bij elke leverancier daarna drie vragen. Wat valt er stil als die vier of acht uur onbereikbaar is? Wat kunnen we dan zelf nog doen? En wat hebben we met die leverancier afgesproken over uitval en communicatie?

Controleer ook of je noodoplossing echt los staat van de rest. Een reserve-mailadres dat ook bij Microsoft draait, helpt je niet tijdens een Microsoft-storing. En een waarschuwing die alleen per mail binnenkomt, is geen waarschuwing als de mail eruit ligt.

Ook als je zelf niet onder NIS2 valt

De meeste mkb-bedrijven vallen niet zelf onder de Cyberbeveiligingswet. Maar lever je aan organisaties die dat wel doen, dan gaan zij je vragen stellen. Hoe ben je beveiligd? Wat doe je bij een storing? Van welke leveranciers ben je zelf afhankelijk? Op onze pagina over NIS2 voor het mkb lees je wat klanten van hun leveranciers mogen vragen.

Ook zonder wettelijke plicht is het slim om die vragen te kunnen beantwoorden. Deze storing liet zien dat zelfs de grootste softwareleverancier ter wereld kan uitvallen. Het verschil zit in hoe snel jij weer aan het werk bent.

Wil je weten waar jouw bedrijf kwetsbaar is? Een Cyber RI&E brengt je digitale omgeving, back-ups, toegangsrechten en kwetsbare onderdelen in kaart, met per risico wat je eraan kunt doen.

Benieuwd of we bij elkaar passen?

Plan een vrijblijvend gesprek. We luisteren, denken mee en kijken samen of we passen bij wat jij nodig hebt.

Plan een gesprek